Informatieverzoeken van toezichthouders
30-06-2010
U kunt als hostingprovider of andere internetdienstverlener te maken krijgen met een verzoek van een bepaalde instantie om inlichtingen over een klant of relatie van u. U kunt een dergelijk verzoek krijgen van politie of justitie. In dat geval zal vaak snel duidelijk zijn dat u aan het desbetreffende verzoek moet voldoen. Ook andere instanties, zoals een gemeenteambtenaar, kunnen u echter om inlichtingen verzoeken. Moet u nu ook aan dat verzoek voldoen?
De Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat verschillende regels die verband houden met de verhouding tussen de overheid en burgers en bedrijven. In de Awb staan ook regels over bestuursrechtelijke handhaving van regels die gelden voor burgers. Om toezicht te houden op de naleving van bepaalde regels, worden toezichthouders aangewezen, dit kunnen bijvoorbeeld bepaalde gemeenteambtenaren zijn. Deze aanwijzing is niet te vinden in de Awb zelf, maar in verschillende andere wetten, zoals bijvoorbeeld de Woningwet en de Wet milieubeheer.
Deze toezichthouders hebben verschillende bevoegdheden. Zo kan een toezichthouder van iedereen inlichtingen vorderen of inzage vorderen van zakelijke “gegevens en bescheiden”, behalve als die persoonlijk van aard zijn. Ook elektronisch vastgelegde gegevens kunnen worden opgevraagd. De toezichthouder is daarbij bevoegd tot het maken van kopieën van de gegevens en bescheiden. Overigens hebben niet alle toezichthouders dezelfde bevoegdheden, soms zijn de bevoegdheden beperkt in de wetgeving waarin zij als toezichthouder aangewezen zijn.
De toezichthouder mag slechts van zijn bevoegdheden gebruikmaken voor zover dat redelijkerwijs nodig is voor de vervulling van zijn taak. Hij moet kiezen voor de voor de burger minst bezwarende weg en mag de bevoegdheden niet gebruiken voor andere doeleinden dan het houden van toezicht op de naleving van in het aanwijzingsbesluit bepaalde regels.
Degene die een verzoek of vordering van een toezichthouder ontvangt is verplicht om aan hem binnen de door hem gestelde redelijke termijn alle medewerking te verlenen die de toezichthouder redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening van zijn bevoegdheden. Deze medewerkingsplicht is heel ruim en kan van alles omvatten, zoals bijvoorbeeld het openen van een deur, een verplichting tot het verstrekken van bepaalde inlichtingen en gevorderde gegevens en bescheiden en het verschaffen van toegang tot computerbestanden door het verstrekken van wachtwoorden of toegangscodes. Alleen zij die uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift verplicht zijn tot geheimhouding mogen het verlenen van medewerking in bepaalde gevallen weigeren. Dit kunnen bijvoorbeeld advocaten zijn, die gevraagd worden naar informatie waarvoor een geheimhoudingsplicht geldt.
Weigering van medewerking is strafbaar ingevolge artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht. Ook kan er in bepaalde gevallen bestuursdwang worden toegepast of een bestuurlijke boete worden opgelegd. Aan een (redelijke) vordering van een gemeenteambtenaar of andere toezichthouder moet u dus zeker voldoen.
Uiteraard dient u zich er wel van te vergewissen dat u echt met een toezichthouder te maken heeft. U kunt daartoe vragen om een legitimatiebewijs van de toezichthouder. De toezichthouder is namelijk verplicht om een legitimatiebewijs bij zich te dragen waarop zijn foto, zijn naam en hoedanigheid staan. Hij dient deze op verzoek aan u te tonen. Neem in twijfelgevallen contact op met ICTRecht.
