ICTRecht Weblog » Reclame via Bluetooth: SPAM?

Reclame via Bluetooth: SPAM?

18-01-2007

Update: reactie Arno Lodder* toegevoegd.

Voor Sterren Dansen op het IJs heeft SBS6 Bluetooth ingezet. Voorbijgangers in het centrum van Amsterdam ontvangen, mits Bluetooth op de mobiele telefoon is geactiveerd, namelijk een promotiefilm. Eerder kwamen Albert Heijn en de KLM met een soortgelijk initiatief.

Remco Rouffaer van het bedrijf Bluetoothreclame.nl benadrukt dat voorbijgangers eerst een bericht ontvangen waarin gevraagd wordt of ze een video van SBS6 willen ontvangen via Bluetooth. Volgens Rouffaer is deze vraag/mededeling essentieel. Anders zouden voorbijgangers de promotiefilm als SPAM ervaren.

De initiatieven van Albert Heijn en de KLM kennen eenzelfde principe.

Is bovenstaande desondanks toch in strijd met het spamverbod?

In Nederland wordt het zogenaamde opt-in model voor het overbrengen van ongevraagde communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden gehanteerd. Dat houdt in dat een houder van een mobiele telefoon vooraf toestemming moet geven om commerciële berichten te ontvangen. Het bericht waarin om toestemming wordt gevraagd, kan naar mijn mening al worden gezien als een commercieel bericht. Daarom is niet voldaan aan het opt-in vereiste. Met als gevolg dat bedrijven, die gebruikmaken van deze vorm van reclame, in strijd handelen met artikel 11.7 Telecommunicatiewet. Enkel het activeren van Bluetooth kan ook niet worden gezien als opt-in. Daarnaast maakt het voor de Telecommunicatiewet niet uit of er één ongevraagd commercieel bericht per week of 100 berichten per dag worden verstuurd.

Afgezien van de juridische consequenties zijn er ook nog praktische gevolgen. Het is goed denkbaar dat reclame middels Bluetooth tot gevolg heeft dat iedereen zijn of haar Bluetooth-functie uitschakelt. Misschien ontvangen we in de toekomst tijdens een middag winkelen wel tientallen ongevraagde berichten op onze mobiele telefoons.

De OPTA is belast met de handhaving van het spamverbod. Voorbijgangers, die ongevraagde berichten via Bluetooth hebben ontvangen, kunnen bij deze instantie een klacht indienen.

Ook Arno Lodder is van mening dat met deze vorm van reclame in strijd wordt gehandeld met artikel 11.7 Telecommunicatiewet.

* Dr. mr. Arno R. Lodder is sectiehoofd IT-recht aan het Computer/Law Institute.

Bronnen:
http://www.emerce.nl/nieuws.jsp?id=1835949
http://www.webwereld.nl/articles/44113/klm-start-bluecast-proef-op-schiphol.html
http://www.emerce.nl/nieuws.jsp?id=1710727

21 Comments Reageer

1. Roy | januari 18th, 2007 at 13:39

Even een korte reactie hierop. Zelf ben ik een fel tegenstander van spem en vind ik het ook zwaar irritant. Zeker als mensen ook op een dergelijk manier benaderd kunnen worden door commerciele instellingen. Maar….

Precies hetzelfde is al decenia aan de gang op een niet digitale manier. Namelijk het Flyeren, het uitdelen van pamfletten, al dan niet met een commerciele boodschap. Verspreiders hiervan staan op plaatsen waar veel mensen komen en vragen hun of ze een pamflet willen aannemen. Hierop kunnen ze ja of nee zeggen. Vragen staat vrij, niet waar?

Naar mijn mening geldt het zelfde voor het bovenstaande artikel. Alleen wordt de vraag niet meer door een persoon gesteld maar door een computer die je d.m.v. een sensor i.p.v. ogen waarneemt.

Als deze vorm van reclame verboden zou worden, is het indirect ook verboden mensen op straat aan te spreken met commerciele intentie, en dat gaat wel een beetje erg ver.
2. Pioco | januari 18th, 2007 at 14:09

I think bluetooth advertising is the next generation of advertising. I don’t see always the negative side as you do. Why is everything always directly SPAM? As far as I understand; let the user decide. Weren’t you impressed when user generated content became important that ESPECIALY the users wanted to know, see, feel, get and show everything what was outthere.

If you don’t want it, don’t accept it!
3. Arjen Jongeling | januari 18th, 2007 at 19:51

In artikel 11.7 van de Telecommunicatiewet (Tw) staat het volgende.

Artikel 11.7
1. Het gebruik van automatische oproepsystemen zonder menselijke tussenkomst, faxen en elektronische berichten voor het overbrengen van ongevraagde communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden aan abonnees is uitsluitend toegestaan, mits de verzender kan aantonen dat de desbetreffende abonnee daarvoor voorafgaand toestemming heeft verleend, onverminderd hetgeen is bepaald in het tweede lid.

Wat \’communicatie\’ is, is in de Tw gedefiniëerd in artikel 11.1:

Artikel 11.1
e. communicatie: informatie die wordt uitgewisseld of overgebracht tussen een eindig aantal partijen door middel van een openbare elektronische communicatiedienst; dit omvat niet de informatie die via een omroepdienst over een elektronisch communicatienetwerk wordt overgebracht, behalve wanneer de informatie kan worden gerelateerd aan de identificeerbare abonnee of gebruiker die de informatie ontvangt;

Hieruit volgt dat reclame die via Bluetooth wordt verspreid geen spam is volgens de Tw. Het is immers niet gericht aan een identificeerbare persoon. Bluetooth is een radiosignaal dat iedereen ontvangt die in de buurt is. Wie \’last\’ heeft van deze reclame kan in elk geval geen beroep doen op de Telecommunicatiewet en daarmee niet bij de OPTA klagen. Het beste is om Bluetooth uit te schakelen of niet meer in de buurt te komen van de plaats waar deze reclame wordt uitgezonden.
4. info | januari 18th, 2007 at 20:30

@ Arjen Jongeling

\”Het is immers niet gericht aan een identificeerbare persoon.\”

Bedankt voor je uiteenzetting. Maar ik ben het niet met je eens.

De verzender van Bluetooth-berichten herkent een mobiele telefoon aan de hand van het IMEI-nummer. Het IMEI-nummer is uniek voor iedere mobiele telefoon. Daarom gaat wel om een \”identificeerbare persoon\”.
5. Arno Lodder | januari 18th, 2007 at 22:05

Interessante kwestie. Dat eerst al dan niet elektronisch vragen een daarop volgende communicatie geen spam zou maken is op zich juist. Echter, Steven Ras stelt terecht dat de vraag stellen zelf al als spam te kwalificeren is. Dit is in ieder geval zo voor degenen die de bluetooth functie al aan hebben staan en niet aan Bluetoothreclame.nl toestemming hebben gegeven reclame naar hen te zenden.
Wat nu in die gevallen dat bluetooth wordt ingeschakeld nadat de mededeling om dit te doen op een billboard gelezen is? Is er in dat geval sprake van toestemming? Mij lijkt van wel. Het aanzetten kan als toestemming worden gezien voor het verzenden van de reclame.
Probleem voor bluetoothreclame.nl is echter dat in geval van conflict ze moeten aantonen dat de ontvanger toestemming heeft gegeven. Ik weet niet of het technisch mogelijk is om vast te stellen of vlak voor het ontvangen van een boodschap de bluetooth functie is aangezet. Daar komt dan bij dat eventuele klachten natuurlijk komen van mensen die dat NIET hebben gedaan.
6. Paul | januari 19th, 2007 at 09:57

\”?Het is immers niet gericht aan een identificeerbare persoon.\”?

Bedankt voor je uiteenzetting. Maar ik ben het niet met je eens.

De verzender van Bluetooth-berichten herkent een mobiele telefoon aan de hand van het IMEI-nummer. Het IMEI-nummer is uniek voor iedere mobiele telefoon. Daarom gaat wel om een \”?identificeerbare persoon\”?.
_________________________________________________
Als betrokkene in een dergelijke proef heb ik begrepen dat niet het IMEI-nummer wordt geregistreed maar het Bluetooth MAC nummer dat geen persoonsgegevens bevat of tot kan toeleiden (in de zin van de WBP), hooguit tot het toestel type/merk.
7. Maurice | januari 19th, 2007 at 10:09

Ik zie deze vorm van reclame ook niet als spam. Ben blij dat er mensen zijn die goed op letten over wat wel en niet door de beugel kan maar hier is dat niet nodig.
Het vragen om toestemming is essentieel in het onderscheid tussen wel of geen spam voor mij.
Verder werkt bluetooth niet met IMEI in tegen stelling tot wat in bericht 4 wordt beweerd. IMEI wordt alleen door het GSM netwerk gebruikt. IMEI nummer is gekoppeld aan een sim kaart en die is weer gekoppeld aan een gebruiker. Dat is dus te achterhalen. Bluetooth daar in tegen gebruikt een MAC adres net als ethernet dat ook doet. Zolang dit MAC adres niet gekoppeld is aan een database met persoonsgegevens is de *persoon* niet te identificeren.
8. MarcAThing.com&hellip | januari 19th, 2007 at 11:19

Is Bluecasting wel legaal?…

Op nu.nl wordt een uitspraak gedaan door ict-jurist Steven Ras die daarnaast op z’n blog er een stuk over schrijft.
Laat ik beginnen met mij visie op bluecasting. Bluecasting is geen spam, het kan echter wel irritant en ongewenst zijn. De discus…
9. Arnout Veenman | januari 19th, 2007 at 12:38

Het klopt inderdaad dat niet IMEI maar MAC gebruikt wordt bij bluetooth communicatie, maar dat is lood om oud ijzer. Verder is het zo dat een bluetooth apparaat ook een naam heeft die identificeerbaar is.

De identificeerbare delen zijn het MAC-adres en de naam van het bluetooth apparaat. Bij een e-mail adres zijn er ook 2 identificeerbare onderdelen, namelijk het IP-adres van de mailserver die het bericht ontvangt en het e-mail adres zelf. Dat is volledig vergelijkbaar met bluetooth, al zijn de ontvanger en het adres zeer sterk met elkaar geÃ¯ntegreerd. Daarom is het dus zelfs te stellen dat de houder van een bluetooth adres zelfs beter identificeerbaar is, dan bij een e-mail adres het geval is.

Mijn conclusie is dan ook dat berichten die zonder voorafgaande toestemming via bluetooth worden verstuurd, absoluut spam zijn en ook vallen onder artikel 11.7 Tw.
10. Roderic Winkelhorst | januari 19th, 2007 at 12:39

@Lodder en @Ras

Criterium is of het hier gaat om een openbare elektronische communicatiedienst. Bluetooth kwalificeert zich qua toepassing en bereik niet als openbare elektronische communicatiedienst.

De uitwisseling van gegevens vindt plaats zonder tussenkomst van een openbare telecomaanbieder en van abonnees is derhalve geen sprake.

Van spam in de zin van artikel 11.7 Tw is hier dan ook geen sprake.
11. Vincent Vega | januari 19th, 2007 at 13:39

Er zijn weer een paar mensen bang geworden hoor.
vervelend he, wetgeving.
12. Arnout Veenman | januari 19th, 2007 at 14:08

@Roderic Winkelhorst: Dat er geen basisstation is, wil nog niet zeggen dat er geen sprake van een openbare communicatiedienst is. Er is hier sprake van peer to peer, waarbij alle eindgebruikers gezamenlijk het communicatienetwerk vormen en de openbare communicatiedienst faciliteren.

In het geval dat de bluetooth ontvanger onderdeel uitmaakt van een mobiele telefoon is deze direct verbonden aan een veel groter openbaar communicatie netwerk, waarover deze het bericht eventueel zou kunnen doorsturen naar de uiteindelijke ontvanger.

Hetzelfde gaat op voor een (openbaar) WiFi toegangspunt dat zowel een lokaal netwerk vormt alsmede onderdeel uitmaakt van een openbare communicatiedienst, zeker wanneer het ook nog eens toegang tot internet biedt.
13. Roderic Winkelhorst | januari 19th, 2007 at 15:26

@Arnout

Mijn punt over het basisstation (dat vreemd genoeg uit de postings is verdwenen) sloeg op het punt dat iemand hier maakte over het IMEI nummer (identificeerbaarheid) en niet op het openbaarheidscriterium.

In het onderhavige geval zoekt een abri contact met een binnen zijn bereik passerende bluetooth ontvanger (i.c. telefoon). Dat is wat anders dan het fictieve scenario dat jij hierboven beschrijft. Van doorsturen door de ontvanger zelf via het GSM kanaal is in casu geen sprake en is ook niet relevant voor de vraag of SBS spamt. Ook zie je het vereiste dat het moet gaan om abonnees van openbare elektronische communicatiediensten over het hoofd.
14. Arno Lodder | januari 19th, 2007 at 15:35

@roderic

en bevordering van koop (via schakel dienst) op afstand? boek 7 BW. In die zin iig spam, want daar zit het abonnee-aspect niet in waar je overigens over kan twisten te meer daar dat abonnee verhaal nooit het gelukkigste deel van de wetgeving geweest is nu het in essentie gaat om het ongevraagd elektronisch commercieel communiceren (en de plaatsing in Tw ook voor discussie vatbaar is)
15. Roderic Winkelhorst | januari 19th, 2007 at 16:35

@Arno

In het artikel hier lees ik: “… Arno Lodder is van mening dat met deze vorm van reclame in strijd wordt gehandeld met artikel 11.7 Telecommunicatiewet.”

Dat een en ander in de Tw en aanpalende (strafvorderlijke)wetgeving voor discussie vatbaar is deel ik. Kijk alleen maar naar het soms slordige gebruik van de begrippen (…) communicatie, gebruiker en abonnee.

Het gaat in casu echter om artikel 11.7 Tw. En al is hetgeen SBS 6 doet gevoelsmatig spamming, juridisch gezien is het dat niet.
16. Ferry Heijnen | januari 22nd, 2007 at 12:01

Ongeacht of wat SBS6 doet nou spamming is of niet, is er nou geen enkele marketing man/vrouw die eens even helder nadenkt of consumenten het uberhaupt wel op prijs stellen dit soort acties?
17. Diederick Lohle | januari 23rd, 2007 at 11:36

Zelf ben ik van mening dat het hier gaat om nishes in de wetgeving. Zolang mensen zélf hun Bluetooth inschakelen, is het voor de hand liggend dat zij berichten zult ontvangen. Of die berichten hun nu aanstaan of niet; dat kunnen zij zelf wel beslissen. Maar wat ik veel belangrijker vind is: dat de reclame die gebracht wordt informatief en correct is en dat er over de kwaliteit gewaakt wordt. Wat kan wel en wat absoluut niet. Dit laatste kijkt mij veel belangrijker. En wellicht is er in de wetgeving nog ruimte nuancering.
Je moet maar denken: als je bij de bus/tramhalte staat te wachten op jouw bus/tram-nummer, dan stoppen,in princiepe ook alle bussen en trams voor je neus. Maar ,je kiest zelf van welke tram of bus jij gebruik wilt maken. In hoofdlijnen moet je het hier maar mee vergelijken.
18. Lars Vahlkamp | januari 25th, 2007 at 14:38

Boeiende discussie.
Probleem is dat een heleboel car kits, head sets en dergelijke gebruik maken van Bluetooth. Op het moment dat SBS zijn reclameboodschap rondzendt, krijg je de vraag of je wel of niet die boodschap wilt ontvangen. Indien je afwijst, krijg je enkele seconden later wederom die vraag. En weer, en weer, …. Vergelijk het met de persoon die folders uitdeelt en je iedere 5 meter vraagt of je een foldertje wilt.
Meerdere reacties hierboven gaan uit van iemand die een Bluetooth aanzetten om iets te ontvangen. Dat zou een soort “Opt-in” zijn. Echter, in dit geval moet je, om van het gezeik af te zijn, de regio verlaten, of je Bluetooth uitzetten waardoor je de gekoppelde apparatuur niet meer kunt gebruiken (bijv. een car kit). Dat is een beetje omgekeerde wereld lijkt mij.
19. Marc Fonteijn | januari 26th, 2007 at 09:05

@Lars, als de technologieleverancier van sbs het een beetje goed voor elkaar heeft is het zo geregeld dat als een telefoon een bericht weigert of er helemaal niet op reageert dat het dan in het systeem bijgehouden wordt en je in het vervolg geen berichten meer aangeboden krijgt. Vergelijk dit met een folder-dame in de stad die na 30 minuten alweer vergeten is dat ze je een folder heeft gegeven als je weer lang d’r loopt.

Het is zelfs zo dat op het moment dat je bluetooth aan staat en je loopt langs het zendstation en je merkt het bericht niet op dat als je weer buiten het bereik bent het bericht automatisch van je scherm verdwijnt en je dus niet eens in de gaten zal hebben dat er een bericht aangeboden is. Er blijft verder ook niks op je telefoon achter dat je achteraf moet verwijderen.
20. Dondonkey | mei 23rd, 2007 at 19:24

Ik ben zelf ook erg tegen op deze manier van reclame maken en ik vind dat er nogal een verschil zit tussen een systeem dat per dag eventueel miljoenen spamberichten kan versturen en iemand die op straat staat te flyeren…

Tevens mis ik in deze discussie commentaar op het feit dat bluetooth ook gebruikt kan worden in een “verborgen” modus waarin de telefoon wel werkt maar niet detecteerbaar is voor andere bluetooth apparatuur.
21. Sjors | juli 22nd, 2007 at 20:16

Ik ben het ook niet eens met dit bericht. Het wordt al een aantal keren genoemd. Als men op straat mag flyeren werkt dat ook volgens het opt-in principe. Bluetooth is niet anders. En wat “dondonkey” zegt. Je kan bluetooth op verborgen modus instellen. Daarnaast hoeft bluetooth niet altijd direct als reclame middel gebruikt te worden. Het is een prachtig medium om informatie mee te versturen. Dat hoeft niet altijd commercieel te zijn, kan ook gewoon nuttige informatie bevatten voor bijvoorbeeld een bezoeker van een event (plattegrond), museum etc. etc.

Geef een reactie

De volgende HTML TAGS zijn toegestaan:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback deze post | Subscribe to the comments via RSS Feed